Plant ag epilepsi

Cynnwys

Cyflwyniad

Yn y DU, bydd oddeutu un o bob 240 o blant o dan 16 oed yn cael diagnosis o epilepsi. Bydd rhai ohonyn nhw'n fabanod, a rhai yn eu harddegau, gyda llawer o rai eraill rhyngddynt.

Os ydych chi'n gofalu am blentyn ag epilepsi, mae'r llyfryn hwn ar eich cyfer chi. Efallai bod gennych gwestiynau am beth yw epilepsi a sut mae'n cael ei drin, ac am sut i gefnogi'ch plentyn i fyw gydag epilepsi. Gobeithio y bydd y llyfryn hwn yn helpu i ateb rhai o'r cwestiynau hynny.

Os hoffai'ch plentyn wybod mwy am epilepsi, gallant ymweld â'n gwefan ar gyfer plant yn unig yn epilepsy.org.uk/kids

Beth yw epilepsi?

Mae epilepsi yn gyflwr sy'n effeithio ar yr ymennydd, gan achosi trawiadau. Os yw'ch plentyn wedi cael diagnosis o epilepsi mae'n golygu ei fod wedi cael o leiaf un trawiad ac yn debygol o gael mwy.

Mae gweithgaredd trydanol yn digwydd yn yr ymennydd trwy'r amser, ond mae trawiad yn digwydd pan fydd y gweithgaredd trydanol hwn yn byrstio'n sydyn ac yn ddwys. Mae hyn yn tarfu'n gyflym ar y ffordd y mae'r ymennydd yn gweithio fel arfer, felly mae negeseuon yr ymennydd yn cymysgu.

Mathau o drawiadau

Mae yna lawer o wahanol fathau o drawiadau, pob un â'i enw ei hun a'i set o symptomau. Yn aml fe'u rhoddir mewn dau grŵp yn ôl ble yn yr ymennydd y maent yn cychwyn. Mae trawiadau ffocal yn cychwyn mewn un ochr i'r ymennydd, tra bod trawiadau cyffredinol yn effeithio ar ddwy ochr yr ymennydd o'r dechrau.

Rhai mathau o drawiadau a all effeithio ar blant yw:

  • Trawiadau ymwybodol ffocal
  • Trawiadau ymwybyddiaeth â nam ffocal
  • Trawiadau absenoldeb
  • Trawiadau tonig-clonig
  • Trawiadau myoclonig

Dim ond un math o drawiadau fydd rhai plant yn ei gael. Ac mae rhai plant yn cael mwy nac un math.

Mae'n bwysig darganfod yr enw iawn ar gyfer trawiadau eich plentyn, fel y gallwch egluro ei epilepsi i bobl a allai ofalu amdanynt. Os nad ydych yn siŵr beth yw trawiadau eich plentyn, gofynnwch i'w meddyg neu nyrs epilepsi.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael gwybodaeth am y mathau o drawiadau.

Syndromau epilepsi

Mae gan rai plant syndrom epilepsi. Mae syndrom yn grŵp o arwyddion a symptomau sydd, gyda'i gilydd, yn awgrymu cyflwr meddygol penodol. Gydag epilepsi, byddai enghreifftiau o'r arwyddion a'r symptomau hyn yn bethau fel yr oedran y mae trawiadau'n cychwyn, y math o drawiadau, p'un a yw'r plentyn yn wryw neu'n fenyw ac a yw'n cael anawsterau gyda dysgu.

Mae syndromau epilepsi cyffredin sy'n effeithio ar blant yn cynnwys epilepsi absenoldeb plentyndod, epilepsi myoclonig ieuenctid, ac epilepsi plentyndod gyda sbigynnau centro-arleisiol. Ond mae yna lawer o rai eraill. Os oes gan eich plentyn syndrom epilepsi penodol, dylai ei feddyg roi'r enw a mwy o wybodaeth i chi amdano. Gallwch hefyd gael gwybodaeth am syndromau epilepsi gan Epilepsy Action yn epilepsy.org.uk/syndromes

Sut mae epilepsi yn cael ei drin?

Meddyginiaethau epilepsi

Mae'n debyg eich bod eisoes wedi siarad â meddygon eich plentyn am sut i drin ei epilepsi. Y ffordd fwyaf cyffredin yw gyda meddyginiaethau epilepsi. Efallai y byddwch chi'n clywed y rhain yn cael eu galw'n gyffuriau gwrth-epileptig neu AEDs. Nid yw'r feddyginiaeth yn gwella epilepsi, ond ei nod yw atal neu leihau nifer y trawiadau y mae eich plentyn yn eu cael. Ar gyfer pob 10 plentyn ag epilepsi, mae meddygaeth epilepsi yn atal trawiadau gyda rhwng chwech a saith ohonynt.

Bydd eich plentyn yn cychwyn ar ddogn isel o feddyginiaeth epilepsi ac yn ei gynyddu'n raddol, nes iddo gyrraedd y lefel gywir i reoli ei drawiadau. Bydd angen iddynt gymryd eu meddyginiaeth bob dydd, ar yr un amser (neu amseroedd). Mae angen i'r rhan fwyaf o blant gymryd meddyginiaeth ddwywaith y dydd, ond gellir cymryd rhai meddyginiaethau unwaith y dydd, tra bod angen cymryd eraill dair gwaith y dydd.

Mae yna ystod o wahanol feddyginiaethau epilepsi ar gael i drin plant. Bydd yr un a roddir i'ch plentyn yn dibynnu ar bethau fel:

  • Eu hoedran a'u rhyw
  • Y mathau o drawiadau neu syndrom sydd ganddyn nhw
  • P'un a oes ganddynt unrhyw gyflyrau meddygol eraill

Os nad yw'r feddyginiaeth gyntaf y maen nhw'n rhoi cynnig arni yn atal trawiadau eich plentyn, bydd ei feddyg fel arfer yn awgrymu rhoi cynnig ar un arall. Mae angen i rai plant gymryd mwy nag un feddyginiaeth gyda'i gilydd i reoli eu trawiadau.

Sgîl-effeithiau

Fel pob meddyginiaeth, gall meddyginiaethau epilepsi weithiau achosi sgîl-effeithiau diangen. Bydd meddyginiaeth eich plentyn yn dod gyda thaflen, sy'n cynnwys rhestr o sgîl-effeithiau posibl. Bydd hon yn dweud wrthych ba sgîl-effeithiau sydd fwyaf cyffredin, a hefyd a oes unrhyw sgîl-effeithiau prin ond difrifol i edrych amdanynt.

Byddai'n well gan rai rhieni, pan welant y rhestr o sgîl-effeithiau posibl, pe na bai eu plentyn yn cymryd meddyginiaeth. Ond i'r mwyafrif o blant, mae manteision cymryd meddyginiaethau epilepsi yn fwy na'r sgîl-effeithiau posibl o'r feddyginiaeth. Mae hyn oherwydd y gall rhai trawiadau achosi anaf neu effeithio ar ddysgu. Ac mae rhai plant yn teimlo cywilydd ynglŷn â chael trawiadau, yn enwedig o flaen eu ffrindiau, felly mae'n well ganddyn nhw roi cynnig ar y meddyginiaethau yn lle. Os ydych chi'n poeni am eich plentyn yn cymryd meddyginiaeth, siaradwch â meddyg eich plentyn neu nyrs arbenigol epilepsi am eich pryderon. Byddant yn gallu egluro manteision a risgiau cymryd meddyginiaeth, i'ch helpu i wneud penderfyniad gwybodus.

Os yw'ch plentyn yn cael sgîl-effeithiau y mae'n eu cael yn annymunol, siaradwch â'u meddyg. Gallant wneud newidiadau i'w meddyginiaethau i leihau'r sgîl-effeithiau.

Meddygaeth frys ar gyfer status epilepticus

Mae'r rhan fwyaf o blant yn cael trawiadau sy'n para am gyfnod byr ac yn stopio ar eu pennau eu hunain. Ond mae rhai plant yn cael trawiadau sy'n para'n rhy hir ac nad ydyn nhw'n stopio ar eu pennau eu hunain. Gelwir hyn yn status epilepticus. Os yw status epilepticus yn digwydd gyda thrawiad tonig-clonig (gwingiad) mae angen triniaeth frys. Mae hyn oherwydd y gall gwingiad status epilepticus sy'n para am 30 munud neu'n fwy achosi niwed i'r ymennydd neu hyd yn oed farwolaeth.

Os credir bod eich plentyn mewn perygl o gael status epilepticus gallai ei feddyg ragnodi meddyginiaeth frys iddo. Dyma feddyginiaeth y gallwch chi ei rhoi i'ch plentyn i atal trawiad os yw'n para'n rhy hir. Yn dibynnu ar y math y mae'r meddyg yn ei ragnodi, rydych chi naill ai'n rhoi'r feddyginiaeth i geg eich plentyn rhwng ei foch a'i ddeintgig, neu yn ei ben ôl.

Os rhagnodwyd meddyginiaeth frys i'ch plentyn i atal ei drawiadau, dylai'r meddyg sy'n rhagnodi'r cyffur ysgrifennu cynllun gofal. Bydd hyn yn dangos pryd yn union i roi meddyginiaeth frys a faint ohoni yn union i'w rhoi. Dylid dangos i chi hefyd sut i roi'r feddyginiaeth.

Adolygiadau triniaeth

Er mwyn sicrhau bod eich plentyn yn dal i gael y driniaeth orau ar gyfer ei epilepsi, dylai gael adolygiad o'i epilepsi a'i driniaeth gyda'i arbenigwr epilepsi o leiaf unwaith y flwyddyn. Mae hyn yn arbennig o bwysig wrth gael ei drosglwyddo o wasanaethau iechyd plant i wasanaethau oedolion, oherwydd gall ei driniaeth fod yn wahanol i pan oedd yn iau.

Pan nad yw meddygaeth epilepsi ar ben ei hun yn gweithio

Mae rhai plant yn dal i gael trawiadau, er gwaethaf rhoi cynnig ar nifer o feddyginiaethau epilepsi. Os nad yw trawiadau eich plentyn yn cael eu rheoli â meddyginiaeth, gallai ei feddyg drafod opsiynau triniaeth eraill gyda chi.

Llawfeddygaeth ymennydd epilepsi

Mae llawfeddygaeth ymennydd epilepsi yn cael ei wneud gan lawfeddygon arbenigol yn un o bedair canolfan Gwasanaeth Llawfeddygaeth Epilepsi Plant (CESS). Cyn ystyried llawfeddygaeth, bydd yn rhaid i'ch plentyn fynd trwy asesiad trylwyr iawn. A dim ond ar ôl penderfynu y gallai llawfeddygaeth leihau, neu atal eu trawiadau, heb achosi unrhyw broblemau eraill, y byddai'n dod yn opsiwn.

Therapi ysgogiad nerf y fagws (VNS)

Os nad yw meddygaeth wedi gweithio ac nad yw llawfeddygaeth yr ymennydd yn addas, gallai therapi VNS fod yn opsiwn. Mae therapi VNS yn cynnwys dyfais drydanol fach, fel rheolydd calon, sy'n cael ei fewnblannu o dan groen brest eich plentyn. Mae'r ddyfais yn anfon ysgogiadau trydanol i'w hymennydd trwy nerf yn eu gwddf o'r enw nerf y fagws. Y nod yw lleihau nifer y trawiadau sydd ganddyn nhw a'u gwneud yn llai difrifol.

Deiet cetogenig

Mae'r dietau cetogenig neu ddeietau cetogenig wedi'u haddasu yn ddeietau meddygol arbenigol sy'n cynnwys llawer o fraster ac yn isel mewn carbohydradau. Os ydych chi a meddyg eich plentyn o'r farn y gallai'ch plentyn elwa o'r diet, dylai'r meddyg atgyfeirio'ch plentyn i glinig diet cetogenig.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael mwy o wybodaeth am driniaeth epilepsi.

Cadw'ch plentyn yn ddiogel

Gall y rhan fwyaf o blant ag epilepsi barhau i wneud y pethau maen nhw'n eu mwynhau, gan gynnwys chwarae chwaraeon, cymryd rhan mewn gweithgareddau ysgol a threulio amser gyda ffrindiau. Ond os nad yw trawiadau eich plentyn yn cael eu rheoli'n llawn efallai y bydd angen rhai mesurau diogelwch ychwanegol arnyn nhw i'w amddiffyn rhag niwed.

Bydd y mesurau diogelwch sydd eu hangen ar eich plentyn yn amrywio yn dibynnu ar y math o drawiadau y mae'n eu cael, a phryd y maent yn eu cael fel arfer. Mae rhai enghreifftiau o fesurau diogelwch ar gyfer plentyn sy'n cael trawiadau tonig-clonig yn ystod y dydd yn cynnwys:

  • Wrth nofio, cael rhywun yn y dŵr gyda nhw sy'n gwybod beth i'w wneud os ydyn nhw'n cael trawiad
  • Wrth feicio, gwnewch yn siŵr ei fod yn gwisgo helmed ac yn cadw at lwybrau i ffwrdd o ddŵr a ffyrdd prysur
  • Ar deithiau ysgol, gwnewch yn siŵr bod staff yn gwybod beth i'w wneud os bydd trawiad yn digwydd

Os nad ydych yn siŵr a yw gweithgaredd yn ddiogel i'ch plentyn, mae'n syniad da gofyn i'w feddyg neu nyrs epilepsi am gyngor. Mae gan Epilepsy Action hefyd gyngor diogelwch ar gyfer y tu mewn a'r tu allan i'r cartref, a gwybodaeth am weithgareddau chwaraeon a hamdden.

Dweud wrth bobl eraill am epilepsi eich plentyn

Er diogelwch eich plentyn, mae'n bwysig dweud wrth unrhyw un a fydd yn gofalu amdano am ei epilepsi a'i drawiadau. Yn dibynnu ar ei oed, efallai y bydd angen i chi siarad â'i warchodwr plant, ei athro, arweinwyr gweithgareddau y tu allan i'r ysgol, ac aelodau eraill o'ch teulu.

Wrth siarad â phobl eraill, mae'n bwysig bod mor onest ac agored ag y gallwch am yr hyn sy'n digwydd cyn, yn ystod ac ar ôl trawiadau eich plentyn. Er mwyn eich helpu gyda hyn, fe allech chi ysgrifennu cynllun gofal epilepsi gyda meddyg neu nyrs epilepsi eich plentyn. Bydd gwybodaeth yn y cynllun gofal yn dweud wrth bobl beth sydd angen iddynt ei wneud i gadw'ch plentyn yn ddiogel. Bydd hefyd yn rhoi gwybodaeth am y meddyginiaethau mae yn eu cymryd, a gyda phwy i gysylltu mewn argyfwng.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael copi o gynllun gofal.

SUDEP

Mae rhai risgiau yn gysylltiedig â chael epilepsi. Un risg fach ond pwysig i wybod amdani yw marwolaeth annisgwyl sydyn mewn epilepsi (SUDEP). Dyma pryd mae rhywun ag epilepsi yn marw yn annisgwyl, ac nid oes rheswm clir pam.

Mae SUDEP yn brin mewn oedolion, a hyd yn oed yn brinnach mewn plant. Amcangyfrifir y bydd un yn marw o SUDEP bob blwyddyn, am bob 4,500 o blant 17 oed ac iau ag epilepsi. Fodd bynnag, bydd lefel risg unigol eich plentyn yn dibynnu ar nifer o ffactorau, gan gynnwys pa mor aml y mae'n cael trawiadau, y math o drawiadau y mae'n eu cael ac a oes ganddo gyflyrau iechyd eraill. Mae'n werth siarad â meddyg neu nyrs epilepsi eich plentyn am unrhyw risgiau i'ch plentyn a pha gamau y gallwch eu cymryd i leihau'r risg.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael mwy o wybodaeth am SUDEP.

Monitorau trawiad

Mae rhai rhieni'n dewis defnyddio dyfais fonitro i'w rhybuddio os yw eu plentyn yn cael trawiad. Mae dyfeisiau monitro yn amrywio o fonitorau syml i fabanod sy'n monitro sain, i offer arbenigol sydd wedi'u cynllunio i synhwyro symudiadau trawiad neu newidiadau yng nghyfradd y galon. Os ydych chi'n ystyried prynu monitor mae'n syniad da ei drafod gyda meddyg neu nyrs epilepsi eich plentyn. Gallant roi gwybod ichi a yw'r monitor rydych chi'n ei ystyried yn debygol o ganfod math o drawiadau'ch plentyn.

Gall rhai teuluoedd gael monitor trawiad gan eu hawdurdod lleol, ac mae rhai elusennau yn cynnig monitorau am ddim i blant sy'n bodloni'r meini prawf.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael mwy o wybodaeth am offer monitro trawiadau a ffynonellau cyllid posibl.

Dysgu ac ymddygiad

Nid oes gan rai plant ag epilepsi unrhyw broblemau mawr â'u dysgu neu eu hymddygiad. Mae plant eraill ag epilepsi (er enghraifft, y rhai sydd â rhai syndromau epilepsi) yn cael eu heffeithio'n ddifrifol gan eu cyflwr, a gallant brofi problemau sylweddol gyda dysgu, iaith neu ymddygiad trwy gydol eu hoes.

Mae gan rai plant gyflyrau eraill ochr yn ochr â'u hepilepsi a allai effeithio ar eu dysgu a'u hymddygiad. Gall y cyflyrau hyn gynnwys anhwylder diffyg canolbwyntio a gorfywiogrwydd (ADHD), anhwylder sbectrwm awtistiaeth ac anhwylder cydsymudiad datblygiadol.

At ei gilydd, mae plant ag epilepsi mewn mwy o berygl o anawsterau dysgu ac ymddygiad na phlant heb epilepsi.

Dysgu

Nid yw rhai plant a phobl ifanc ag epilepsi yn cyflawni cymaint ag y gallent. Mae hyn oherwydd bod ganddyn nhw rai anawsterau dysgu a allai fod yn uniongyrchol gysylltiedig â'u hepilepsi neu beidio. Ymhlith yr anawsterau y gall plant eu profi mae problemau gyda:

  • Cof
  • Mathemateg
  • Deall brawddegau
  • Y cyflymder y maent yn prosesu gwybodaeth

Mae'n bwysig bod athrawon eich plentyn yn gwybod am eu hepilepsi, i sicrhau eu bod yn cael eu hasesu ac yn derbyn yr holl help sydd ei angen arnynt.

Ymddygiad

Mae pob plentyn yn cael adegau pan nad yw'n ymddwyn fel rydyn ni eisiau iddyn nhw wneud. Efallai y bydd yn cael pyliau o dymer, yn ymosodol neu'n difrodi pethau. Gyda rhywfaint o help gan yr oedolion yn eu bywydau, bydd y rhan fwyaf o blant yn dysgu ymddwyn yn well gydag amser. Ond weithiau, mae ymddygiad anodd neu anghyffredin plentyn yn gysylltiedig â'i feddyginiaethau epilepsi neu epilepsi.

Os ydych yn amau bod gan eich plentyn broblemau ymddygiad, dylai ei arbenigwr epilepsi neu ysgol allu cynnig cefnogaeth ychwanegol iddo.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael mwy o wybodaeth am ddysgu ac ymddygiad.

Cefnogaeth ysgol

Yn y DU, mae'n ddyletswydd ar ysgolion i gefnogi plant â chyflyrau meddygol a phlant ag anghenion addysgol arbennig. Mae gan Epilepsy Action wybodaeth i rieni am y gefnogaeth y dylai ysgolion ei chynnig, ac adnoddau ar-lein i ysgolion i'w helpu i gefnogi eu disgyblion ag epilepsi.

Triniaeth annheg a'r gyfraith

Mae cyfreithiau yn y DU yn amddiffyn pobl anabl, gan gynnwys pobl ag epilepsi, rhag triniaeth annheg yn y gwaith, addysg ac wrth gyrchu gwasanaethau. Yn Lloegr, yr Alban a Chymru mae pobl anabl yn cael eu gwarchod gan y Ddeddf Cydraddoldeb. Yng Ngogledd Iwerddon mae pobl anabl yn cael eu gwarchod gan y Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd a'r Gorchymyn Anghenion Addysgol Arbennig ac Anabledd (Gogledd Iwerddon).

O dan rai amgylchiadau gall y cyfreithiau hefyd eich amddiffyn chi fel rhiant neu ofalwr. Er enghraifft, os cewch eich trin yn wael yn y gwaith oherwydd bod gennych blentyn ag epilepsi, gallai hyn fod yn wahaniaethu anghyfreithlon ar sail anabledd.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i gael mwy o wybodaeth am y cyfreithiau cydraddoldeb.

Cymorth a chefnogaeth i deuluoedd

Mae'n naturiol bod â phryderon pan ddywedir wrthych fod gan eich plentyn epilepsi. Efallai y byddwch chi'n poeni am sut y bydd eu hepilepsi yn effeithio arnyn nhw, neu'n poeni am sgîl-effeithiau eu meddyginiaethau epilepsi. Efallai y byddwch chi'n poeni na fydd teulu, ffrindiau a chymdogion yn gwybod llawer am epilepsi, na sut i ddelio ag ef. Gallai darganfod cymaint o wybodaeth â phosibl am epilepsi a thriniaeth eich plentyn, a'i rhannu â phobl eraill fod yn ddefnyddiol. Unwaith y bydd y bobl o'ch cwmpas yn deall, maent yn fwy tebygol o gynnig cefnogaeth i chi.

Trafod eich pryderon

Gall arbenigwr eich plentyn roi gwybodaeth a chyngor i chi am epilepsi eich plentyn, ond mae'n debyg na fydd ganddo'r amser i gael trafodaethau hir. Os oes nyrs arbenigol epilepsi ynghlwm wrth glinig epilepsi eich plentyn, dylai allu cynnig cyngor a chefnogaeth i chi. Fel arall, fe allech chi siarad â chynghorydd yn Epilepsy Action.

Siarad â theuluoedd eraill

Mae llawer o rieni yn ei chael hi'n ddefnyddiol siarad â theuluoedd eraill sydd â phlant ag epilepsi. Mae Epilepsy Action yn cynnal grwpiau coffi a sgwrsio lle gall pobl ag epilepsi a'u teuluoedd gwrdd i rannu eu profiadau a chefnogi ei gilydd.

Cysylltwch ag Epilepsy Action i ddarganfod mwy am grwpiau a digwyddiadau yn eich ardal chi.

Cefnogi brodyr a chwiorydd

Mae cael epilepsi yn y teulu yn effeithio ar bawb, nid dim ond y plentyn sy'n cael trawiadau. Mae angen mwy o wybodaeth ar rai brodyr a chwiorydd plant ag epilepsi am yr hyn sy'n digwydd i'w brawd neu chwaer. Efallai eu bod yn teimlo'n bryderus ynghylch gweld trawiad, neu ddim yn deall yn iawn beth sy'n digwydd. Mae gan Epilepsy Action rywfaint o wybodaeth a allai eu helpu. Ewch i: epilepsy.org.uk/sister or epilepsy.org.uk/brother 

Cymorth gan eich awdurdod lleol

Mae gan rai plant ag epilepsi fwy o anghenion na phlant eraill. Mae'n ddyletswydd ar yr awdurdodau lleol yng ngwahanol wledydd y DU i ddarparu ystod o wasanaethau i blant mewn angen. Gallai'r rhain gynnwys:

  • Gofal dydd
  • Cyngor, arweiniad a chwnsela
  • Gweithgareddau ar ôl ysgol
  • Help gartref gyda thasgau cartref
  • Help gyda chludiant a gwyliau
  • Gofal tymor byr neu seibiant

I ddarganfod a yw'ch plentyn yn gymwys i gael cymorth, cysylltwch â'r tîm gwasanaethau cymdeithasol yn eich cyngor lleol a gofyn am asesiad o anghenion eich plentyn. Yng Ngogledd Iwerddon gall eich ymddiriedolaeth iechyd a gofal cymdeithasol leol ddweud mwy wrthych am yr opsiynau cymorth i chi a'ch plentyn.

Cefnogi'ch plentyn ag epilepsi

Dod i delerau â'u hepilepsi

Mae rhai plant yn delio â'u hepilepsi a'u trawiadau mewn ffordd ddidaro iawn. Mae eraill yn teimlo cywilydd ynglŷn â chael trawiadau, yn enwedig os ydyn nhw'n digwydd yn yr ysgol, neu gyda'u ffrindiau.  Gallwch eu cefnogi trwy siarad â nhw am eu pryderon. Gallech fynd â gwybodaeth i'r ysgol, fel y gall staff esbonio epilepsi i'r plant eraill. Mae gan Epilepsy Action adnoddau ystafell ddosbarth y gall athrawon eu defnyddio.

Mae gan Epilepsy Action becyn gweithgareddau plant i helpu plant ifanc i ddeall eu hepilepsi. I archebu pecyn, ymwelwch â siop ar-lein Epilepsy Action yn epilepsy.org.uk/shop neu ffoniwch Linell Gymorth Epilepsy Action.

Gall plant hefyd ddod o hyd i'n gwybodaeth ar-lein yn epilepsy.org.uk/kids neu epilepsy.org.uk/youngpeople

Cefnogi iechyd meddwl eich plentyn

Mae'r rhan fwyaf o blant yn teimlo'n bryderus neu'n drist o bryd i'w gilydd. Yn aml, mae'r teimladau hyn yn ymateb naturiol i'r hyn sy'n digwydd yn eu bywydau. Wrth i amser fynd heibio, a gyda chefnogaeth gan y rhai o'u cwmpas, mae'r teimladau'n aml yn diflannu. Ond os yw'ch plentyn yn ymddangos yn drist y rhan fwyaf o'r amser, neu'n bryderus iawn, efallai ei bod hi'n bryd cael help. Mae'n werth cofio bod plant ag epilepsi yn fwy tebygol o gael eu heffeithio gan orbryder ac iselder na phlant heb epilepsi.

Mae gan yr elusen Young Minds lawer o wybodaeth ddefnyddiol am iechyd meddwl mewn plant a phobl ifanc, gan gynnwys sut i adnabod arwyddion pryder ac iselder, a ffyrdd i gefnogi'ch plentyn. Ewch i youngminds.org.uk neu ffoniwch 0808 802 5544.

Os ydych chi'n poeni am iechyd meddwl eich plentyn, fe allech chi siarad â'i athro, meddyg, nyrs epilepsi neu nyrs yr ysgol. Dylent allu rhoi gwybod ichi ba gefnogaeth sydd ar gael yn eich ardal.

Ffynonellau gwybodaeth bellach

ACE Education Adviceline  
Mae ACE Education yn darparu cyngor a gwybodaeth annibynnol ar addysg y wladwriaeth yn Lloegr.
Ffôn: 0300 0115 142
Gwefan: ace-ed.org.uk

Carers UK   
Mae Carers UK yn darparu gwybodaeth, cyngor a chefnogaeth i ofalwyr.
Ffôn: 0808 808 7777
Gwefan: carersuk.org

Contact  
Mae Contact yn elusen ar gyfer teuluoedd plant anabl.
Ffôn: 0808 808 3555
Gwefan: contact.org.uk

Disabled Living Foundation    
Mae'r Disabled Living Foundation yn darparu gwybodaeth am gyflenwyr offer arbenigol i helpu gyda byw bob dydd. Enw eu gwefan yw Living made Easy.
Ffôn: 0300 999 0004
Gwefan: livingmadeeasy.org.uk/children

Dyspraxia Foundation
Mae Dyspraxia Foundation yn cynnig help a chyngor ar fyw gydag anhwylder cydsymudiad datblygiadol.
Ffôn: 01462 454986
Gwefan: dyspraxiafoundation.org.uk

Family Fund
Darparu grantiau ar gyfer teuluoedd sy'n magu plant anabl neu ddifrifol wael.
Ffôn: 01904 550055
Gwefan: familyfund.org.uk

IASS Network
Rhwydwaith gwasanaeth gwybodaeth, cyngor a chymorth yw IASS. Mae'n ddyletswydd arnyn nhw i ddarparu gwybodaeth, cyngor a chefnogaeth i blant a phobl ifanc anabl, a'r rheini ag anghenion addysgol arbennig, a'u rhieni. Dylai fod Gwasanaeth IAS ym mhob awdurdod lleol yn Lloegr.
Gwefan: councilfordisabledchildren.org.uk/find-your-local-ias-service 

Panel Annibynnol ar gyfer Cyngor Addysg Arbennig (IPSEA)
Mae IPSEA yn cynnig cyngor annibynnol am ddim ar ddyletswyddau cyfreithiol Awdurdodau Lleol i asesu a darparu ar gyfer plant ag anghenion addysgol arbennig.
Ffôn: 0800 018 4016
Gwefan: ipsea.org.uk

Mencap
Mae Mencap yn cefnogi pobl ag anabledd dysgu i fyw eu bywydau fel y mynnant.
Ffôn: 0808 808 1111
Gwefan: mencap.org.uk

Cymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth
Mae'r Gymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth yn cynnig cyngor a chefnogaeth ddiduedd, gyfrinachol ar awtistiaeth i unrhyw un y mae awtistiaeth yn effeithio arno neu'n ymchwilio iddo.
Ffôn: 0808 800 4104
Gwefan: autism.org.uk

YoungMinds
Mae YoungMinds wedi ymrwymo i wella lles emosiynol ac iechyd meddwl plant a phobl ifanc.
Ffôn: 0808 802 5544
Gwefan: youngminds.org.uk

Ynglŷn â'r cyhoeddiad hwn

Ysgrifennwyd y llyfryn hwn gan dîm cyngor a gwybodaeth Epilepsy Action, gydag arweiniad a mewnbwn gan bobl sy'n byw gydag epilepsi, ac arbenigwyr meddygol. Os hoffech wybod o ble daw ein gwybodaeth, neu os oes unrhyw beth arall yr hoffech ei ddweud am y llyfryn hwn, cysylltwch â ni.

I weld pam y gallwch ymddiried yng ngwybodaeth Epilepsy Action, cysylltwch â ni neu ewch i epilepsy.org.uk/trust

Dyddiad:  Hydref 2019
Disgwylir ei adolygu: Hydref 2022
Cod: OL32.01

Ein diolch

Hoffai Epilepsy Action ddiolch i Dr Amanda Freeman, pediatregydd ymgynghorol yn Ysbyty'r Frenhines Alexandra, Portsmouth am ei chyfraniad i'r wybodaeth hon.

Nid yw Dr Freeman wedi datgan unrhyw wrthdaro buddiannau.

Ymwadiad

Mae Epilepsy Action yn gwneud pob ymdrech i sicrhau cywirdeb gwybodaeth yn ei gyhoeddiadau ond ni ellir ei ddal yn atebol am unrhyw gamau a gymerir ar sail y wybodaeth hon.

Subscribe to the e-action newsletter

Stay up to date with the latest news on coronavirus, epilepsy news and events, and how you can get involved.

Epilepsy Action will never swap, share or sell your details. For more information, read our privacy policy.
By clicking subscribe you agree to our privacy policy.